Rroma (+ links)


Over Rroma, dus ook over onze familie, bestaan nogal wat misverstanden. Veel mensen - niet in de laatste plaats 'witte Roemenen' - hebben onmiddellijk negatieve associaties. Vandaar dat we u op deze site graag enige informatie verstrekken.

Gemêleerd
De Rroma bestaan niet. Er kunnen, afhankelijk van de criteria, wel veertig verschillende groepen worden onderscheiden. Deze kunnen sterk verschillen in de mate waarin ze traditioneel of modern zijn, in de mate van openheid en geslotenheid en in de mate van integratie in de Roemeense samenleving. Bovendien kunnen binnen de te onderscheiden groepen individuen natuurlijk ook nog van elkaar verschillen.
Een Rrom(ni) bevindt zich ergens tussen enerzijds iemand die volledig is geassimileerd (en de taal, het Romani, niet spreekt) en anderzijds iemand die zich op zo groot mogelijke afstand houdt van de 'burgermaatschappij'. Niemand kan daarom aangeven hoeveel Rroma er in Roemenië leven. Het kunnen er 300.000 zijn, maar ook 2 miljoen. Een factor die we hierbij nog noemen, is dat er gemengde huwelijken voorkomen. De kinderen zijn dan halve Rroma (wat dat inhoudt hangt weer af van de culturele identiteit van hun ouders) en hun kinderen trouwen vervolgens terug in de 'Rroma-bloedlijn' of juist met Roemenen en die kinderen...

Traditioneel - modern?
Om te spreken van traditionele Rroma tegenover moderne Rroma kunt u het zich ongemakkelijk maken door deze vraag eerst te stellen over Nederlanders. Wat zijn traditionele Nederlanders? Hoe zien ze eruit, wat doen ze, waar leven ze? Lopen ze in klederdracht en doen ze allemaal aan klompendansen? Zo is het ook met Rroma. Wie is modern en waarom? Wie is traditioneel of zelfs ouderwets en waarom? En dan: is ouderwets beter of slechter of is modern beter of slechter?

Zwervers, armen en ongeletterden
Op historische gronden kan gesteld worden dat Rroma eerder gedoemd waren om over de aardbol te zwerven dan dat ze daar uit vrije wil voor hebben gekozen. Een positie die sterk lijkt op die van het Joodse volk; overeenkomstig is ook de concentratiekampgeschiedenis. Nu zult u in Roemenië ongetwijfeld rondtrekkende Rroma aantreffen. Ze wonen echter ergens en reizen in de zomerperiode voor werk en handel. Simpel gezegd: om 17.00u gaan ze gewoon naar huis.
Dat armoede en onderwijsachterstand onder hen groter zijn dan gemiddeld, staat buiten kijf. Dit gegeven mag u echter niet afleiden van het bestaan van welgestelde Rroma en van bijvoorbeeld universitair opgeleide Rroma.

Vooroordelen
Rroma zijn vies, sluw, onbetrouwbaar, crimineel, ruziezoekers, messentrekkers, dronkelappen, lui... Als u al niet bekend bent met deze typeringen, dan zult u ze zeker gaan vernemen. Wij wijzen ze resoluut van de hand. Deze waarheden zouden op óns van toepassing zijn? We menen dat goede en slechte eigenschappen eerlijk verdeeld zijn over alle volken en dat Rroma daar geen uitzondering op vormen.

Apartheid & deprivatie
In Roemenië bestaat een zekere apartheid. Dat is een ernstige aantijging, maar niet zo ver gezocht, omdat Rroma ook wel worden aangeduid met 'zwarten'. Dit bemoeilijkt de toegang tot onderwijs, werk, huisvesting, medische en sociale voorzieningen, gemeentefondsen, etc. Een dergelijke maatschappelijk deprivatie kan er toe leiden dat, net als in Nederland, een bevolkingsgroep zich machteloos voelt en afwendt van de maatschappij ('Het was niks, het is niks en het wordt niks'). Daarbij speelt de algemeen menselijke neiging tot het goed praten van de eigen situatie mogelijk ook een rol. Wie zich niet welkom weet bij anderen, zal die anderen gaan verketteren en gaan beweren die anderen helemaal niet nodig te hebben. Gevolg kan zijn dat diegene zich niks gelegen laat liggen aan de anderen, dus mogen ze bedrogen worden. Bij bepaalde groepen Rroma of individuen kan dit mechanisme zeker aanwezig zijn. Rroma kunnen zich bijgevolg te zeer schamen voor hun afkomst of te trots zijn op hun afkomst.

Zijn Rroma leuk?
Jawel, Rroma zijn leuk. In ieder geval zijn 'onze' Rroma leuk. Niet allemaal tegelijk, het zijn net mensen, hè. Sterker dan Nederlanders hebben ze een zogenaamde 'wij-cultuur' en in een mum van tijd bent u er onderdeel van. Samen niks doen of samen werken, het kan allemaal en ook een feestje is snel op touw gezet. Geen doop, trouwerij of begrafenis behoeft aan u voorbij te gaan. Door de cultuur van delen en bijdragen kan dat enige 'overheadkosten' met zich meebrengen. We nodigen u graag uit tijdens uw vakantie in Roemenië, met uw tent, camper of als logé met pensionvoorziening in Vizureşti.

Gezichtspunten
De wetenschappelijke studie naar zigeuners, ook wel tziganologie, kent een aantal stromingen. Het beeld wordt veelal bepaald door de eigen denkbeelden en behoeften van de onderzoekers. Zo zijn er de romantici die Rroma zien als non-conformisten, de beschavers die hen als sociologisch benadeelden beschouwen die daarom geholpen moeten worden, de folkloristen die hen zien als kleurrijke folklore en de criminologen en beleidsmakers bij wie Rroma vooral als lastig te boek staan (bron: www.volkscultuur.nl - W. Willems, Op zoek naar de ware zigeuner. Zigeuners als studieobject tijdens de Verlichting, de Romantiek en het Nazisme - Utrecht 1995).

Nuance
We wensen van harte u met deze beperkte informatie uit te nodigen tot nuancering. Er zijn Rroma die in de tram uw zakken rollen en er zijn Rroma die op uw spullen letten, u hun laatste brood geven en u omhelzen als was u hun broer of zuster. Daarom laten we ook liever alle negatieve noties over andere Roemenen (onbetrouwbaarheid, corruptie, etc.) hier achterwege.

Verder...

  • Onze eigen tekst met aanvullende info over Rroma
  • Roma-emancipatie (NL)

  • Rroma volkslied - Esma Redzepova & Nederlands Blazers Ensemble (liedtekst wikipedia) - veel filmpjes op You Tube! (zoek: zigeuner, cigani, gypsy)

  • Decade of Roma inclusion - 2005-2015
  • EU - Roma-emancipatie

  • Scriptie Marjoke Oosterom Raising your voice; interaction between rural Roma and authorities (pdf, 162 pag.)
  • Rroma en modern leiderschap (scriptie Lonneke Roodnat - augustus 2005 [pdf]
  • 'In Roemenië ben ik een zigeuner'

  • Zie hier waar wij en onze familie niet wonen...

  • Rroma: verspreid, verdeeld, verdwaald? (Roemenië Bulletin, december 2004)
  • De onderwijssituatie van Rroma in Roemenië (Roemenië Bulletin, augustus 2002)
  • Boeken van Mariët Meester

  • Volkscultuur.nl (zoek op 'zigeuner')
  • Answers.com - veel info! (Eng.)

  • Website van fotograaf Carel Schutte (o.a. Rroma in Roemenië)
  • Website van fotograaf Peter van Beek (o.a. Rroma in Europa)
  • Report 2006 CRISS + Impreuna
  • Romanian National Office For Roma
  • Romani CRISS (Roemeense Rroma organisatie voor sociale interventie)
  • Romanothan
  • RomNews
  • Patrin Web Journal
  • European Roma Rights Centre (ERRC)
  • www.rroma.org
  • Romani Culture
  • Romani Kultur, Geschichte
  • Romanicenter Toronto

  • Zigeuners Startpagina
  • Roma, Minderheiten (Deutsch)
  • Rroma Worldmusic (links, background)
  • Nog meer muziek
  • Rroma punk-rock van Kultur Shock

  • Journeys with gypsies.com
  • Declaration of Bucharest [pdf]
  • Motie D66 [pdf]

  • Consiliului pentru Combaterea Discriminarii (Adviesraad discriminatiebestrijding; ook in het Engels)
  • Divers: minderheden Roemenië
  • Onderwijs in Roemenië (Scriptie onderwijskunde Janna Teeninga, maart 2007). In deze scriptie veel (antropologische) termen aan de hand waarvan het Nederlandse en Roemeense onderwijs kan worden vergeleken.

    Voor realiteit en romantiek
    www.roemenie.com